Door verder te klikken op onze website, accepteer je cookies en vergelijkbare technieken. 

| Meer informatie

Sluiten
Menu

"Ik wil er voor haar zijn"

Studenten doen het goed als mantelzorger. 

'We vertellen elkaar best veel', zegt studente Nyncke Lemmens (19). Ze heeft via de landelijke organisatie Mantelaar een bijbaan in de zorg. Wekelijks maakt ze een halve dag vrij voor haar cliënt.

Nyncke Lemmens is bezig aan het derde jaar van de bachelor geneeskunde en werkt al ruim twee jaar voor Mantelaar. Haar eerste adres was een echtpaar op leeftijd in Utrecht. Ze fietste er elke donderdagochtend naartoe. Hij ging sporten, zijn echtgenote en Nyncke bleven samen thuis. Dan speelden ze een liedje op de piano, lazen ze de krant of gingen een stukje wandelen. ,,Hij ging daardoor met een gerust hart weg, wij vermaakten ons goed samen. Ze kon in principe ook wel alleen thuisblijven, maar ze was slecht ter been, dus was haar man altijd bezorgd dat ze zou vallen. En zelf vond ze het ook veel gezelliger met iemand erbij.''

Want je raakt gesteld op elkaar. En dat is precies de bedoeling. Titiaan Zwart stond in 2012 aan de wieg van Mantelaar. ,,Ik was een beetje teleurgesteld in de zorg'', vertelt hij. ,,Ik werkte als psycholoog in een forensisch psychiatrische kliniek en ondervond dat patiënten vaak niet de aandacht en zorg kregen die ze nodig hadden. En bij ouderen zag ik: er komt iemand voor het ramen lappen, iemand voor de steunkousen, iemand komt boodschappen brengen. Maar een praatje zit er vaak niet in, en een persoonlijke band al helemaal niet. Terwijl bij ouderen eenzaamheid op de loer ligt en er juist vaak behoefte is aan contact.''

Dat moest anders, vonden Zwart en medeoprichter Barbara Groeneveld. Ze bedachten dat studenten die broodnodige betaalbare, flexibele, brede en vooral ook menselijke zorg konden bieden. Voor studenten betekent het relevante werkervaring en een zakcentje. Zwart: ,,Maar de student haalt er uiteindelijk veel meer uit. Ook voor de student is de cliënt na verloop van tijd een warm en gewaardeerd contact.''

Geïsoleerd

Nyncke heeft het druk met colleges, tentamenstress en de studentenvoetbalvereniging. Toch maakt ze wekelijks een halve dag vrij om haar cliënt, een mevrouw in Bussum, op te zoeken. ,,Ik bezoek haar al zo'n anderhalf jaar. Ze heeft geen familie en leeft redelijk geïsoleerd. We doen altijd boodschappen samen, die ik daarna opruim in de kastjes. Ik verzin vaak een feestelijke gelegenheid om een gebakje mee te nemen. Daarna kletsen we. Zij laat mij foto's van vroeger zien, ik laat haar foto's van mijn leven zien. We vertellen elkaar best wel veel. Dan vertelt zij over een vriendje van vroeger en vergelijken we dat met de jongens in mijn leven. En dan lachen we daar heel erg om. Het duurde even voordat ik haar vertrouwen had gewonnen, maar inmiddels hebben we echt een goede band opgebouwd. Ik vind het gaaf dat ze mij heeft toegelaten. Ook als ik straks een tussenjaar heb of mijn coschappen ga lopen, zal ik nog af en toe langsgaan bij haar. Ik wil er gewoon voor haar zijn.''

Billen afvegen of helpen onder de douche hoort er bij sommige cliënten ook bij, maar studenten kunnen altijd aangeven wat ze wel en niet willen doen. Alles wat 'in het lichaam gebeurt', zoals medicijnen geven, mag niet. Helpen met de administratie, computerles of geheugenspelletjes mag wel.

Stress

De mantelzorger is daar erg bij gebaat. Door de bezuinigingen op de zorg is er steeds meer op de schouders van echtgenoten, kinderen en andere familieleden en kennissen terechtgekomen. Zwart: ,,Mantelzorg verlenen is zwaar, ook al doet de familie het met liefde. Ik zie dat de mantelzorger zich vaak alleen voelt in zijn taken en veel stress ervaart. Een zorgstudent kan echt een uitkomst bieden. De mantelzorger is even verlost; er komt iemand langs die niet alleen de praktische zorgtaken uitvoert, maar ook gezelschap houdt. Dat heeft invloed op de kwaliteit van leven van de cliënt én van de mantelzorger.''

Zwart ziet de 'zorg vanuit aandacht' graag groeien. ,,We moeten ons afvragen wat 'zorg' betekent. Praktisch, maar ook moreel. Ik denk dat het opzoeken van persoonlijke aandacht, van menselijkheid, van een band opbouwen, veel meer potentie heeft, niet alleen in de ouderenzorg. We hebben bekwame artsen en verpleegkundigen nodig. Maar daarnaast hebben mensen ook aandacht nodig. Om die te geven hoef je niet per se speciaal opgeleid te zijn. Een vrolijk mens is een gezonder mens.''

Bijbaan voor 500 studenten
Samen boodschappen doen, helpen met wassen of naar de wc gaan, gewoon wat kletsen, een spelletje doen. Lasten verlichten van de mantelzorger, en iedere week hetzelfde gezicht in huis dat lichte zorgtaken op zich neemt: dat is de gedachte achter Mantelaar.

In 2013 begon de organisatie met de eerste geneeskundestudenten die een paar uur per week een cliënt bezochten voor zulke taakjes. Inmiddels is de organisatie actief in heel Nederland, waaronder in Utrecht.

Voor Mantelaar werken nu zo'n 500 studenten. Zo'n 400 cliënten nemen zorg af. Steeds vaker wordt die vergoed, bijvoorbeeld uit het persoonsgebonden budget, of als 'respijtzorg' (vervangende mantelzorg) via de verzekering van de mantelzorger.

Een student verdient 10 euro bruto per uur voor dagdiensten, 8 euro bruto per uur voor nachtdiensten en 192 euro bruto per 24 uur voor 24-uurs zorg.

U bevindt zich hier: