Door verder te klikken op onze website, accepteer je cookies en vergelijkbare technieken. 

| Meer informatie

Sluiten
Column VII: december

Hoe “flexibel” is onze toekomst?

“In 2020 verdwijnen er 7 miljoen banen en we krijgen er 2 miljoen banen voor terug in techniek” …zo wordt de toekomst voorspeld. Dat is best een enge gedachte en tegelijkertijd mateloos interessant. Welke functies sterven dan uit en vooral: geldt dat ook voor mijn baan?

Facebook weet blijkbaar dat ik me zorgen maak over het voortbestaan van mijn baan want met enige regelmaat zie ik zo’n lijst van “10-x banen die nooit zullen verdwijnen” voorbijkomen. En als frequent lezer van deze lijstjes is mij één ding duidelijk: in de toekomst is alles flexibel, van je zorgverzekering tot je baan.

Flexibilisering op de arbeidsmarkt

Het aantal ZZP’ers is de afgelopen jaren flink gestegen en deze trend zet volgens de website zipconomy de komende jaren door1. Dat komt omdat vaste functies opnieuw worden vormgegeven in “rollen”. De werknemer vervult voor een korte tijd een bepaalde rol om een project op te zetten. Organisatiegrenzen vervagen, want we werken voor korte periodes op steeds verschillende plekken in zelfstuderende teams.

In de zorg is flexibilisering niet nieuw. De trend van flexibele contracten begon al in 1995 en inmiddels heeft 45% van de zorginstellingen tijdelijke krachten in dienst. In het onderzoek van de CAOP naar de flexibilisering van de arbeidsmarkt in de zorgsector wordt de keerzijde van flexibel werken beschreven 2. Ze waarschuwen voor de schaduwkant van een flexibel contract vanwege de baanonzekerheid die het met zich meebrengt. Bovendien geeft de helft van de respondenten aan dat kwaliteit van de geleverde zorg lijdt onder deze trend van flexibilisering. Zij geven aan dat de inzet van tijdelijke krachten de continuïteit van de zorg niet ten goede komt.

Flexibiliteit als pré voor mantelzorgers

Op 8 november verscheen in de Volkskrant het artikel Mantelzorg en werk combineren: het kán wel. In dit artikel wordt de positieve kant van flexibel werken belicht. Stephanie en haar man Ivo Witzenburg beschrijven hoe hun werkgevers verschillend om gaan met de mantelzorg die zij verlenen aan hun dochter Anne die het Syndroom van Down heeft. Stephanie beschrijft hoe enthousiast ze is over de combinatie tussen werk en de zorg voor haar dochter. “Ik werk hard, werken doet me goed” vertelt ze. Stephanie probeert haar werk als projectcoördinator bij een school voor volwassenen, op geen enkele manier te laten lijden onder de extra zorg die ze heeft voor Anne. Op vrije dagen neemt ze de zorg voor Anna op zich en voor bezoek aan het ziekenhuis worden vakantiedagen opgenomen. Toch werd de combinatie werk en zorg eind vorig jaar te veel en moest Stephanie zich ziekmelden op haar werk. Na vier weken kon ze er weer tegen aan maar toen bleek dat iemand anders haar functie had overgenomen. Het contrast met de werkgever van haar man is groot. Ivo is docent Aardrijkskunde en kan op begrip van zijn manager rekenen. “Ik kan soms een uur later met werken beginnen” en vertelt hij dat er op het werk mee wordt geleefd met zijn thuissituatie. Dat geeft steun.”

Deze casestudy bewijst het belang van open communicatie om beide partijen te laten profiteren van flexibel werken. Eén op de 8 mantelzorgers heeft een betaalde baan. Bij FNV vinden ze dat deze groep beter ondersteund moet worden. Uit hun onderzoek onder eigen leden blijkt dat 55% de mogelijkheid heeft om afspraken te maken over flexibele werktijden. Bij 28% van de leden zijn flexibele afspraken niet mogelijk. Daar is ruimte voor verbetering concludeert FNV 3.

Flexibele zorgverzekering voor mantelzorgers

Flexibele roosters zijn niet de enige manier waarmee werkende mantelzorgers ondersteund kunnen worden, vinden ze bij VGZ. Zij bieden een zorgverzekeringscollectief aan speciaal voor ouderen en chronisch zieken. In dit collectief is extra ruimte gemaakt voor de ondersteuning van VGZ-klanten en hun mantelzorgers. Laura van Hulst, missieleider ouderen- en patiëntenorganisaties bij VGZ vertelt dat ze inhoud gedreven werken. Dat betekent dat de aanvullende verzekeringen (meer informatie zorgverzekeraars) ook echt aansluiten op de behoefte van mensen met een chronische aandoening en bij ouderen. VGZ werkt samen met partner- en patiëntenorganisaties om die behoefte vast te stellen en het aanbod op de vraag af te stemmen. Laura kreeg vanuit het Nationaal Ouderen Fonds het verzoek om ouderen te ondersteunen met wat extra uren thuiszorg. “Het is voor ons belangrijk om uit te zoeken wat de kernvraag achter dit verzoek is zodat de hulp die we leveren duurzaam is, waardoor we kwaliteit kunnen garanderen en de zorg betaalbaar houden”.  Er bleek vooral behoefte te zijn aan extra aandacht om eenzaamheid te bestrijden. “We willen mensen weer in hun kracht zetten en de eenzaamheid op een duurzame manier tegengaan” vertelt Laura.

Op basis van deze hulpvraag is er een pilot opgezet in samenwerking met Mantelaar. Kwetsbare ouderen kunnen dan gebruik maken van extra ondersteuning door een zorgstudent. Mantelaar zoekt een medische student die een klik heeft met de cliënt. Er worden uitstapjes gemaakt, spelletjes gespeeld, verhalen verteld en boodschappen gedaan. En als het mogelijk is, gaat de student samen met de cliënt op zoek naar manieren om nieuwe contacten te leggen met bijvoorbeeld buurtgenoten. Die extra uren ondersteuning voor de cliënt komt de mantelzorger ook goed uit. Twee uur per week die je even aan jezelf kan besteden. VGZ voorziet ook in deze behoefte door vervangende mantelzorg (respijtzorg) aan te bieden en ook hier blijkt dat flexibilisering wenselijk is. Cliënten hoeven dan niet 3 dagen aaneengesloten vervangende mantelzorg af te nemen, maar kunnen dit over dagdelen verdelen.

“Het is een pilot” vertelt Laura, “De eindevaluatie volgt in 2019 en dan kijken we of we hier een vervolg aan kunnen geven”. Extra steun voor cliënten en flexibele respijtzorg voor mantelzorgers; als VGZ dezelfde toekomst-lijstjes leest als ik, word deze pilot vast en zeker een succes.

Bronnen

1. Boerman, P. (8 februari 2018). 12 trends die zorgen dat werken in de toekomst nooit meer zal zijn wat het nu is.

https://www.zipconomy.nl/2018/02/4-trends-die-ervoor-zorgen-dat-werken-in-de-toekomst-nooit-meer-zal-zijn-wat-het-nu-is/

2. https://www.medischcontactbanen.nl/actueel/verlies-van-kwaliteit-van-zorg-en-structurele-arbeidsplaatsen-door-misbruik-flexibele-schil-6530.html

3. https://www.fnvmenzis.nl/collectief-voordeel/fnv-zorgservices/mantelzorg

4. https://www.rendement.nl/nieuws/id6488-flexwerk-slecht-voor-gezondheid-werknemers.html 

U bevindt zich hier: